Melissa Cijntje

Meet Me Under the Tree is het resultaat van de fellowship-residentie van kunstenaar Melissa Cijntje bij Hotel Maria Kapel. De dominotafel wordt een plek waar verhalen worden uitgewisseld, herinneringen worden meegedragen, discussies worden gevoerd, gelachen wordt en een gemeenschap ontstaat. Op Curaçao kan de dominotafel overal staan: voor een huis, op straat of in de schaduw van een boom.

De tegels rondom de tafel verwijzen naar de koloniale geschiedenis van Hoorn en naar de manier waarop deze geschiedenis in de openbare ruimte wordt bewaard en getoond. Terwijl sommige tegels verwijzen naar systemen van macht en geweld, weerspiegelen andere de veerkracht en trots van het Caribisch gebied. De tegels brengen verschillende geschiedenissen met elkaar in gesprek en stellen vragen over wat wordt herinnerd, wat wordt weggelaten en hoe deze geschiedenissen het heden vormgeven.

De keramische schalen, de vessels zoals Melissa ze noemt, dragen historische herinneringen met zich mee. “I see vessels as directly connected to people: we are vessels, having arrived through vessels. Our vessels carry the trauma, stories, and culture across the Atlantic.” – Melissa Cijntje. De schalen staan voor intergenerationeel trauma, kwetsbaarheid en transformatie en verbeelden de collectieve littekens die van generatie op generatie worden doorgegeven. De oppervlakte van de klei is gemarkeerd door aanraking, druk, hebzucht en erosie, die sporen van herinnering dragen.

Het werk stelt de vraag hoe geschiedenis wordt herinnerd en wie de autoriteit heeft om die herinnering vorm te geven. Er bestaat een spanning tussen de zichtbaarheid van het koloniale erfgoed in Hoorn en het wegzetten van koloniaal geweld als iets dat tot een ver verleden behoort. Met Meet Me Under the Tree verhoudt Melissa zich tot deze tegenstelling door historische materialen opnieuw te bewerken. Zo wordt een pijnlijke geschiedenis erkend én teruggeclaimd, net zoals Curaçao dat met domino heeft gedaan.

Meet Me Under the Tree onderzoekt de relatie tussen persoonlijke en collectieve herinnering en de koloniale geschiedenis. Melissa groeide op in Curaçao. Ze laat zien hoe het koloniale verleden nog altijd aanwezig is in objecten, architectuur, taal en dagelijkse rituelen. Het project begint bij de IJsselsteen, een Nederlandse baksteen die ooit als ballast werd gebruikt op koloniale schepen die tussen Nederland en Curaçao voeren. Deze schepen vertrokken vaak zonder lading uit Nederland om zout te halen en gebruikten goedkope materialen, zoals deze IJsselstenen, om de lege schepen te stabiliseren. Bij aankomst werden de stenen geruild voor tot slaaf gemaakte mensen en werden ze over de Atlantische Oceaan vervoerd binnen een systeem van uitbuiting, geweld en gedwongen verplaatsing. Op Curaçao bleven veel bakstenen achter en werden ze onderdeel van de lokale architectuur. In Melissa’s installatie zijn de ballaststenen vertaald in keramische dominostenen en worden zo de geschiedenissen samengebracht. Hoewel domino's tijdens de koloniale periode op het eiland werden geïntroduceerd, zijn ze uitgegroeid tot een culturele bezigheid die verankerd is in Curaçao. Melissa onderzoekt de spanning tussen het herinneren en het terugnemen van eigenaarschap over die geschiedenis.

De dominostenen in deze installatie verwijzen naar de trans-Atlantische slavenhandel. De gestapelde vorm staat symbool voor waarop tot slaaf gemaakten ooit dicht opeengepakt in schepen werden vervoerd en binnen systemen van handel en geweld werden gereduceerd tot handelswaar. Op de achterkant van iedere keramische dominosteen heeft Melissa menselijke vormen gekerfd die verwijzen naar haar voorouders wier gedwongen verplaatsing en arbeid de gemeenschappen hebben gevormd die vandaag de dag nog bestaan.