Andrés & Francisca Khamis Giacoman

Puntada sin hilo (A Stitch Without a Thread) is een geluidsinstallatie van het kunstenaarsduo Francisca en Andrés Khamis Giacoman, die zij zullen ontwikkelen tijdens hun residentie in Hotel Maria Kapel. Geboren in de Palestijnse diaspora in Chili, verkennen de broer en zus het raakvlak tussen deze twee werelden aan de hand van ruimtes, materialen en geluiden die sporen dragen van beweging, arbeid en industrie. Ze zijn geïnteresseerd in wat er gebeurt wanneer machines stoppen met het produceren van textiel en beginnen te zingen. Via hun ritmes kunnen deze machines ons misschien iets vertellen over migratie en uitputting.

Chili is het thuisland van een grote Palestijnse diaspora, waarvan de eerste golf meer dan een eeuw geleden emigreerde en zo hun kennis en ervaring over textiel mee naar de plaatselijke industrie brachten, wat een belangrijke bron van inkomsten en economische groei werd. In de loop der tijd werd deze praktijk, die oorspronkelijk geworteld was in het dagelijks leven, culturele kennis en generaties van gedeelde ervaringen, onderdeel van de commerciële productie. Deze transformatie zorgde voor economische stabiliteit en bevorderde nieuwe connecties binnen de fabriek. Toch roept deze ontwikkeling ook vragen op over wat er gebeurt wanneer traditie een verdienmodel wordt: hoe geeft commerciële waarde een nieuwe vorm aan cultureel erfgoed, en wat blijft behouden, wordt getransformeerd of gaat verloren wanneer een levende praktijk een industrie wordt?

Puntada sin hilo volgt deze transformatie via geluid en volgt de ontwikkeling van handmatige, huishoudelijke textielpraktijken naar industriële productie en uiteindelijk naar de neergang van de industrie. Centraal staat de vraag: hoe kan het werken met een materiaal een relatie met de plek van herkomst bestendigen, en wat gebeurt er als die band verdwijnt terwijl de rijkdom die deze heeft voortgebracht, blijft bestaan? Het geluidslandschap ontvouwt zich in vier hoofdstukken die door de kapel zullen weerklinken.

Vanuit een archief van verhalen waarin de mens centraal staat, verleggen Francisca en Andrés hun aandacht naar de getuigenissen van de nog steeds werkende textielmachines in de overgebleven fabrieken van Chili, als getuigen van deze ontwikkeling. Waarover treuren de machines? Is het gezoem en geknars een laatste wens, een weemoedig lied, of een harmonie bij de afwezige ritmes van menselijke stemmen en geluiden?

In Puntada sin hilo nodigen de kunstenaars ons uit om het verleden te ontrafelen via een requiem van transformatie, om aandachtig te luisteren naar de mechanische metgezellen van de Palestijnse textielarbeiders en om na te denken over de ruimtes waarin identiteit en herinnering opnieuw vorm krijgen en worden doorgegeven.

© Bart Treuren